Historia Ogrodów Działkowych na Rakowcu cz. 1

Poniżej przedstawiam wstępny szkic opracowania na zamówienie patrona ( https://patronite.pl/mokowawpl ) Roberta Pogorzelskiego.

Wiele spraw jest wciąż niejasnych, badania w toku, z dużym prawdopodobieństwem mogą być różne niedokładności (wszystko co poniżej do weryfikacji). Jestem jednak zobowiązany terminem jaki podałem szanownemu patronowi. Wszelkie poprawki, uwagi i uzupełnienia mile widziane.

Historia Ogrodów Działkowych na Rakowcu wiąże się ściśle z historią Pola Mokotowskiego i folwarku Rakowiec.

1. Prehistoria

Zaczniemy od roku 1707. W związku z morowym powietrzem jakie nawiedziło Warszawę dla potrzeb opieki nad potrzebującymi powstaje Bractwo Św. Rocha. W roku 1751 Izabela Czartoryska nabyła od Franciszka Locciego Rakowiec, Witkowiec i Wyględów. W roku 1753 przekazała tereny Bractwu tytułem zastawu (nie znam szczegółów). W 1767 (lub 1764, inne źródło) Bractwo wykupuje teren na własność. Dochody z prowadzenia wielkiego gospodarstwa zasilały fundusze szpitala prowadzonego przez Bractwo. Poczyniono spore inwestycje. Postawiono dwór, zabudowania gospodarskie, browar, karczmę, kuźnię, wiatraki, budynki dla włościan. Dwór mieścił się w północnym rejonie Pola Mokotowskiego, karczma Pociecha ( w swoim czasie bardzo znana, po wschodniej stronie Grójeckiej w okolicach dzisiejszej Dickensa). Młyny zaś w rejonie skrzyżowania Żwirki i Wigury i Racławickiej. Należy dodać że obszar Rakowca obejmował teren między dzisiejszymi Koszykową, Grójecką, Wołoską i Racławicką. Folwark sięgał jeszcze dalej na południe i dochodził do dzisiejszej linii radomskiej (mniej więcej).
W 1796 pożar strawił sporo zabudowań skutkiem czego szpital zmuszony był wystąpić do rządu o zapomogę. W 1818 rozbudowano karczmę. Można powiedzieć, że na ówczesne czasy był to wielki kompleks gastronomiczno-hotelowy. Zatrzymywało się tu mnóstwo osób przyjeżdżających do Warszawy. Około roku 1817 rząd dla potrzeb ćwiczeń kawalerii i artylerii odkupuje a właściwie wywłaszcza za umiarkowanym odszkodowaniem północną część terenu od rodziny Regelmanów (w jaki sposób Regelmanowie stali się właścicielami i w jakim okresie nimi byli jest to do wyjaśnienia). Powstaje Mokotowskie Pole Wojenne, miejsce gdzie książę Konstanty urządzał nieustające manewry. W roku 1841 zapewne na terenie wydzierżawionym od władz wojskowych powstaje tor wyścigów konnych. 1869 za uwłaszczone grunta włościan szpital otrzymał wynagrodzenie likwidacyjne. W 1872 mamy pożar.
W roku 1882 wojsko zajmuje teren przeznaczony na fort Mokotów. W 1877 tor wyścigowy zostaje przeniesiony bardziej na wschód.

W roku 1890 zbudowano wały międzyfortowe. W ten sposób folwark zostaje przecięty na 2 części. Sam folwark jest wynajmowany. W roku 1893 daje 9644 rubli dochodu i według współczesnych ocen gospodarstwo prowadzone jest w sposób wzorowy. W roku 1898 stary dwór i stara gorzelnia w rejonie obecnej Nowowiejskiej zostają przerobione na kwatery wojskowe.
Dzierżawa torów wyścigów konnych kończy się w 1902. Wojsko z powodu zwiększonego zasięgu dział potrzebuje więcej miejsca i domaga się likwidacji toru. Jednocześnie miasto odkupuje folwark za 1200000 rubli. Część z zakupionego terenu oddaje władzom wojskowym, armaty mogą strzelać do woli a tor wyścigowy może zostać na swoim miejscu.
Miasto oddaje folwark w dzierżawę za kwotę 4000 rubli za pół roku. Dzierżawcą jest Władysław Gradenwitz następnie jego syn Gustaw. Główną uprawą były buraki pastewne i cukrowe. Hodowla krów holenderskich zbierała liczne nagrody.

http://moko.waw.pl/fotoblog/historia-ogrod%C3%B3w-dzia%C5%82kowych-na-ra...

Al. Brzozowa, Działki Rakowiec

Tagi

ztm (258) tramwaj (157) zima (117) dziecko (113) koń (94) autobus (90) drzewo (78) trakcja tramwajowa (66) śnieg (65) Ostrzelane (60) kościół (59) szkoła (53) rower (42) wojsko (37) budowa (35) ruina (32) drzewa rosną (29) wehrmacht (29) gtwb (26) kwiat (26) samochód Warszawa (26) fort (25) kot (25) samochód (25) kolejka (25) popraw (22) panorama (21) kapliczka (19) wózek dziecięcy (19) bluszcz (18) film (18) sport (18) samolot (17) pies (17) pałac (15) tabliczka adresowa (15) czołg (15) staw (14) remont (13) 126p (12) bazar (12) powódź (12)