Historia Ogrodów Działkowych na Rakowcu cz. 1
Poniżej przedstawiam wstępny szkic opracowania na zamówienie patrona ( https://patronite.pl/mokowawpl ) Roberta Pogorzelskiego.
Wiele spraw jest wciąż niejasnych, badania w toku, z dużym prawdopodobieństwem mogą być różne niedokładności (wszystko co poniżej do weryfikacji). Jestem jednak zobowiązany terminem jaki podałem szanownemu patronowi. Wszelkie poprawki, uwagi i uzupełnienia mile widziane.
Historia Ogrodów Działkowych na Rakowcu wiąże się ściśle z historią Pola Mokotowskiego i folwarku Rakowiec.
1. Prehistoria
Zaczniemy od roku 1707. W związku z morowym powietrzem jakie nawiedziło Warszawę dla potrzeb opieki nad potrzebującymi powstaje Bractwo Św. Rocha. W roku 1751 Izabela Czartoryska nabyła od Franciszka Locciego Rakowiec, Witkowiec i Wyględów. W roku 1753 przekazała tereny Bractwu tytułem zastawu (nie znam szczegółów). W 1767 (lub 1764, inne źródło) Bractwo wykupuje teren na własność. Dochody z prowadzenia wielkiego gospodarstwa zasilały fundusze szpitala prowadzonego przez Bractwo. Poczyniono spore inwestycje. Postawiono dwór, zabudowania gospodarskie, browar, karczmę, kuźnię, wiatraki, budynki dla włościan. Dwór mieścił się w północnym rejonie Pola Mokotowskiego, karczma Pociecha ( w swoim czasie bardzo znana, po wschodniej stronie Grójeckiej w okolicach dzisiejszej Dickensa). Młyny zaś w rejonie skrzyżowania Żwirki i Wigury i Racławickiej. Należy dodać że obszar Rakowca obejmował teren między dzisiejszymi Koszykową, Grójecką, Wołoską i Racławicką. Folwark sięgał jeszcze dalej na południe i dochodził do dzisiejszej linii radomskiej (mniej więcej).
W 1796 pożar strawił sporo zabudowań skutkiem czego szpital zmuszony był wystąpić do rządu o zapomogę. W 1818 rozbudowano karczmę. Można powiedzieć, że na ówczesne czasy był to wielki kompleks gastronomiczno-hotelowy. Zatrzymywało się tu mnóstwo osób przyjeżdżających do Warszawy. Około roku 1817 rząd dla potrzeb ćwiczeń kawalerii i artylerii odkupuje a właściwie wywłaszcza za umiarkowanym odszkodowaniem północną część terenu od rodziny Regelmanów (w jaki sposób Regelmanowie stali się właścicielami i w jakim okresie nimi byli jest to do wyjaśnienia). Powstaje Mokotowskie Pole Wojenne, miejsce gdzie książę Konstanty urządzał nieustające manewry. W roku 1841 zapewne na terenie wydzierżawionym od władz wojskowych powstaje tor wyścigów konnych. 1869 za uwłaszczone grunta włościan szpital otrzymał wynagrodzenie likwidacyjne. W 1872 mamy pożar.
W roku 1882 wojsko zajmuje teren przeznaczony na fort Mokotów. W 1877 tor wyścigowy zostaje przeniesiony bardziej na wschód.
W roku 1890 zbudowano wały międzyfortowe. W ten sposób folwark zostaje przecięty na 2 części. Sam folwark jest wynajmowany. W roku 1893 daje 9644 rubli dochodu i według współczesnych ocen gospodarstwo prowadzone jest w sposób wzorowy. W roku 1898 stary dwór i stara gorzelnia w rejonie obecnej Nowowiejskiej zostają przerobione na kwatery wojskowe.
Dzierżawa torów wyścigów konnych kończy się w 1902. Wojsko z powodu zwiększonego zasięgu dział potrzebuje więcej miejsca i domaga się likwidacji toru. Jednocześnie miasto odkupuje folwark za 1200000 rubli. Część z zakupionego terenu oddaje władzom wojskowym, armaty mogą strzelać do woli a tor wyścigowy może zostać na swoim miejscu.
Miasto oddaje folwark w dzierżawę za kwotę 4000 rubli za pół roku. Dzierżawcą jest Władysław Gradenwitz następnie jego syn Gustaw. Główną uprawą były buraki pastewne i cukrowe. Hodowla krów holenderskich zbierała liczne nagrody.
http://moko.waw.pl/fotoblog/historia-ogrod%C3%B3w-dzia%C5%82kowych-na-ra...










Skomentuj